Osor

Czas czytania: 7 minut

Osor jest to najstarsza na wyspie Cres miejscowość leżąca nad przesmykiem Osorski tjesnac -11 metrów oddzielającym wyspy Cres i Lošinj.

Tam, gdzie wyspy Lošinj oraz Cres prawie się stykają, leży małe miasteczko Osor, które przeżywało swój moment świetności już w starożytności. 
Dzięki sztucznemu kanałowi,  który umożliwiał krótsze przepłynięcie z jednej strony morza Adriatyckiego na drugą, w tym miejscu w przeszłości odbywał się główny ruch tranzytowy między północnym Adriatykiem a wybrzeżem Dalmacji. Poza tym dzięki temu Osor stał się międzynarodowym portem.
Ponadto fundamenty murów miejskich ujawniają starożytną historię, której początki sięgają czasów prehistorycznych – IX wieku p.n.e. Dodatkowo nazwa miasta Osor – Apsoros, która ma pochodzić od starożytnego bohatera Apsyrta, brata nieszczęsnej Medei, nadaje temu miasteczku mityczną atmosferę.
Co warto wiedzieć, Osor to najstarsza miejscowość na wyspie Cres. Przez długie lata była jej ośrodkiem administracyjnym, czego teraz trudno się domyślić, bowiem na stałe mieszka tu niecałe 100 mieszkańców.

Osor – miasto muzeum

Zdecydowanie zabytkowy rynek z pięknymi budynkami z XV oraz XVI wieku, ratusz z zadaszoną loggią (obecnie Muzeum Archeologiczne Osor – Muzeum Lošinj), pałac biskupi oraz wspaniała Katedra i dzwonnica tworzą historyczne centrum miasteczka Osor.
W rzeczywistości całe miasto Osor to skansen. Skansen w którym artyści wszystkich epok odcisnęli swoje piętno, od współczesnego Meštrovicia po ruiny starożytnych murów i pierwszą wczesnochrześcijańską bazylikę. Spokojnie można Osor nazwać miastem-muzeum. Miastem – muzeum, którego zielone ogrody oraz parki kryją ślady prehistorycznych starożytnych willi, renesansowych portali oraz klasztorów.
Ponadto miasto Osor, które jest zarówno historią, jak i muzeum, staje się wyjątkową sceną bogatych wydarzeń kulturalnych w miesiącach letnich, z których najważniejsze to Wieczory Muzyczne Osor, które odbywają się latem od 1976 roku.

Co ciekawe przesmyk w Osor został przekopany prawdopodobnie już w czasach starożytnych. Ponadto w dawnych czasach Osor był ośrodkiem administracyjnym wyspy Cres. Natomiast dziś jest to urokliwa mieścina licząca poza sezonem tylko 100 osób.

Co ciekawe czasy świetności Osor skończyły się w XV w. Wtedy  to dżuma oraz malaria zmusiły Wenecjan do przeniesienia stolicy wyspy na Cres. Mniej więcej w tym czasie kanał pomiędzy wyspami Cres oraz Losinj przestał spełniać swoją funkcję – ponieważ rozpoczęła się budowa większych statków, które po prostu nie mieściły się w kanale.

Warto natomiast wiedzieć, że łączący Cres z Lošinj most zwodzony otwarty jest w godzinach 9:00 i 17:00. Podnoszony jest w tych godzinach aż do momentu aż wszystkie jachty przepłyną z jednej strony na drugą.


Co warto zobaczyć w Osor:

W Osor i okolicy zachowało się sporo pozostałości po czasach starożytnych. Pomiędzy kanałem a zatoką Bijar zachowały się resztki murów obronnych ze śladami bram miejskich.

Co ciekawe, do dziś w Osor zachowało się sporo pozostałości ze starożytności. Z pewnością możemy na przykład natrafić bez problemu na fundamenty rzymskich villae rusticae.

Natomiast w centrum rynku stoi katedra Wniebowzięcia NMP ( Katedrala Uznesenja Marijina) z XV w.  Ten duży kościół, ukończony w 1498 roku, ma bogaty renesansowy portal wychodzący na główny plac. Barokowy ołtarz w środku ma relikwie świętego Gaudentiusza, patrona Osor. Warto wiedzieć, że w kościelnym skarbcu przechowywana jest XV-wieczna gotycka rzeźba oraz cenny sprzęt liturgiczny z różnych okresów historycznych.

Dodatkowo osobno stojąca dzwonnica tuż przy Kościele (widoczna z dosyć daleka) została dobudowana w XVII w. Jej autorem jest Gallo z wyspy Krk.

Poza tym tuż obok Katedry wznosi się również Ratusz. Natomiast obecnie znajduje się w nim siedziba Muzeum Archeologicznego  (Arheolośki muzej) otwartego w sezonie letnim w godzinach 10-12 oraz 19-21. Ponadto Muzeum zawiera kolekcję fragmentów kamienia, płaskorzeźb, ceramiki i rzeźby z okresu rzymskiego, wczesnochrześcijańskiego oraz średniowiecza. Co ciekawe wystawę tworzą przedmioty zdecydowanie z czasów rzymskich oraz wczesnochrześcijańskich. Natomiast na placu przed Muzeum stoi rzeźba autorstwa Ivana Meśtrovicia. Poza tym w sezonie od lipca do sierpnia w Osor odbywają się wieczorne koncerty muzyki klasycznej.

Nieco młodsze są ruiny starochrześcijańskiej bazyliki i baptysterium, zachowane na groblje (cmentarzu).

Spośród innych ciekawostek o Osor na uwagę zasługuje XV wieczny Kościół św. Gaudencjusza – który był miejscowym biskupem – a obecnie jest patronem miasteczka. W Kościele znajduje się drewniana rzeźba z XV wieku i kilka pozostałości po malowidłach naściennych.

Nieopodal wjazdu do miasteczka w zatoce Bijar znajdują się ruiny klasztoru Franciszkanów z zachowanymi głagolickimi inskrypcjami. Klasztor został zbudowany w 1414 roku, natomiast zakonnicy zamieszkiwali go w latach 1460 – 1841.


Apartamenty Osor

W Osor znajdziemy całkiem spory wybór apartamentów. Jednak naszym zdaniem ceny są tu nieco wyższe za ten sam standard np. w Dalmacji.

Apartamenty Osor

Polecamy również całkiem sympatyczne campingi jako opcję zakwaterowania. Tuż obok mostu zwodzonego znajduje się Camping Preko Mosta. Jest on bardzo dogodnie położony głównie ze względu możliwości obserwowania przepływających jachtów w godzinach podniesionego mostu. Kolejnym z kempingów jest Camping Bijar, tuż przy wjeździe do miasteczka od strony Cres.


Dojazd do Osor

  • dojazd z północnej strony ( Wyspa Cres i Krk)

Aby dostać się do miejscowości Osor musimy z lądu dostać się na wyspę Cres. Najlepiej dostać się na nią promem z Istrii w miejscowości Parozina – Brestova na wyspie Cres. Jest to opcja najbardziej dostępna dla turystów z Włoch, Szwajcarii i częściowo Niemiec. Natomiast drugie połączenie bardziej dostępne dla urlopowiczów jadących od strony Zagrzebia to Valbiska – Merag – przeważnie używane przez gości ze Słowenii, Austrii, Polski oraz Czech.

  • dojazd z południa ( Wyspa Losinj)

Drugą opcją jest dojazd dopłynięciem promem do miejscowości Mali Losinj na wyspie Losinj a następnie dojazd do Osor od strony południowej.

Koszt przeprawy promem Jadrolinja w obydwu przypadkach wynosi: osoba dorosła 15 kn, dziecko 7,5 kn natomiast auto 178 kn. Czas przeprawy również wynosi podobnie około 25- 35 minut.


Atrakcje w pobliżu miasteczka Osor

Osor leżu praktycznie pośrodku między wyspami Cres a Losinj. Dlatego też jest idealnym miejscem na zwiedzanie obydwu tych wysp. Polecamy kilka miejsc, które naszym zdaniem zasługują na uwagę.

  • Lubenice ( wyspa Cres)

Lubenice to wioska położona na wysokości 378 m.n.p.m. praktycznie na szczycie klifu. W Lubenice na największą uwagę zasługuje średniowieczna forteca oraz pozostałości po bramie i murach miejskich. Poza tym w średniowieczu Lubenice miały bardzo duże znaczenie strategiczne – głównie ze względu na swoje położenie.

Co ciekawe w Lubenice jest szkoła jednak wśród mieszkańców nie ma osób młodszych niż 60 lat.

Uwaga! Dojazd momentami jest dosyć stromy i wąski, ale widoki zapierają dech.

  • Mali Lošinj ( Wyspa Lošinj)

Mali Lošinj to największe miasto na wyspie Lošinj. Położone jest w centralnym punkcie długiego naturalnego portu. Ponadto otoczone jest wdzięcznymi, delikatnie wyblakłymi śródziemnomorskimi kamienicami oraz wzgórzami. Na uwagę zasługuje ciąg imponujących dziewiętnastowiecznych domów kapitanów morskich stojących nas brzegiem morza. Co ciekawe nawet przy letnim ruchu turystycznym ta zabytkowa miejscowość zachowuje swój urok i atmosferę.

  • Archipelag wysp 

Na uwagę zasługuje również archipelag wysp dookoła wysp Losinj i Cres. Znajduje się tam również kilka małych wysp niezamieszkanych.


Reasumując Osor zasługuje na większą uwagę niż tylko jako miejsce przejazdu z wyspy Cres na Losinj. Warto się tu zatrzymać szczególnie w okresach przejściowych tzn. tuż przed sezonem lub na przełomie lata i jesieni.