Wyspa Brac

Źródło: windguru.hu
Położenie wyspy Brac Źródło: windguru.hu

Wyspa Brac leży na południowym-wschodzie od Splitu oraz na zachód od Makarskiej. 

Wyspa Brac wyróżnia się znacząco spośród wąskich oraz długich wysp środkowej i południowej Dalmacji.

Brač to najdłuższa wyspa w środkowej Dalmacji, o długości 48 km i szerokości 14 km, zajmująca 394 kilometry kwadratowe. Daje jej to miano największej spośród dalmatyńskich wysp.

Pomimo bliskości miasta Split, Brac jest mniej turystyczna niż  wyspy Hvar oraz Korcula (na południu Dalmacji).

Na wyspie Brac znajduje się także najwyższy szczyt Vidova Gora – 778 m.n.p.m. Dodatkowo szczyt Vidova Gora jest najwyższym szczytem na adriatyckich wyspach.

Źródło: www.apartmani-dina.com
Źródło: www.apartmani-dina.com     Zlatni Rat ( Złoty Róg)

Linia brzegowa (wyspa Brac) jest podzielona wieloma zatokami i plażami  -> najsłynniejsza to Zlatni Rat (Złoty Róg), usytuowana w najstarszej miejscowości na wyspie – BolBrac słynie również z popularnego na całym świecie marmuru. Z marmuru wydobywanego na wyspie zbudowano m.in. Pałac Dioklecjana w Splicie, Biały Dom w Waszyngtonie oraz Wiedeńską Operę.

Antyczna nazwa wyspa Brac – Brattia wywodzi się z j. iliryjskiego i dotyczy występowania dużej ilości jeleni- brentos.

Wyspa Brac jest stosunkowo suchą wyspą. Nie znajdziemy tu bujnej roślinności jak na wyspie Korcula czy Hvar, ale jest kilka uroczych miejsc wzdłuż skalistych brzegów.

Zdecydowanie polecamy oliwę z oliwek z wyspy Brac! Oliwki należą do rzadkiej odmiany zwanej buhavica, Na wyspie znajduje się około pół miliona drzew. Uprawa oliwek sięga lat spod panowania weneckiego W 1655 r. senat wenecki nalegał, aby na wyspie posadzono drzewa oliwne. Ponadto nałożono kary na każdego, kto chciał zniszczyć drzewa.

Wyspa Brac – historia

W 167 r. p.n.e. wyspę Brac zdobyli Rzymianie i to oni zaczęli budować z marmuru. Następnie po nich nastali Turcy, w IX w. wyspę opanowali Słowianie. Pierwsze osady powstawały wewnątrz wyspy z obawy przed piratami. Dopiero w XVI w. podczas panowania Wenecjan mieszkańcy Brac zaczęli przenosić się na wybrzeże. Po Wenecjanach panowanie objęli Austriacy, potem Francuzi, potem znów Austriacy. Wojna bałkańska w latach 90. XX w. oszczędziła wyspę.

Na Brač plaże w większości są żwirkowe, tylko w okolicy Supetar – piaszczyste. Na wyspę Brac można łatwo dostać się promami ze Splitu oraz z Makarskiej -> rozkład i cennik Jadrolinija

Wyspa Brac – atrakcje

  • Supetar

Supetar jest głównym portem na wyspie Brac oraz centrum administracyjnym. Z około 3500 mieszkańcami, Supetar jest największym miastem na wyspie Brac. Port jest atrakcyjnym miejscem do spacerów. Zdecydowanie polecamy zgubić się w sieci średniowiecznych uliczek z lokalnymi kawiarniami oraz małymi sklepami z pamiątkami.

Miasteczko Supetar jest naszym zdaniem nieco zapomniane przez turystów. Niesłusznie. Żyzna okolica Supetar z winnicami, gajami oliwnymi oraz sadami, lasy sosnowe wzdłuż wybrzeża, zatoka Vlacica i jej plaże sprawiają, że Supetar jest doskonałą bazą wypadową do zwiedzania wyspy. Promy na wyspę Brac do miejscowości Supetar dopływają ze Splitu praktycznie co godzinę w sezonie, poza sezonem odbywa się kilka kursów dziennie.

Największą atrakcją w miasteczku Supetar jest Kościół Zwiastowania. Przepięknie usytuowany wznosi się nieco nad miasteczkiem. Ponadto stoi on na miejscu wczesnochrześcijańskiej bazyliki św. Piotra, z której zachowała się mozaika oraz wiele starych grobowców. Bazylika spłonęła i została odbudowana w 1604 r. Następnie w 1729 r. Kościół został zniszczony przez pożar, odbudowano go w 1733 r.

Wyspa Brac
Wyspa Brac

Galeria Ivan Rendic, Supetar

Ta mała galeria jest doskonałym miejscem do zrozumienia wielkiego rzeźbiarza Ivana Rendica (1842–1939), który urodził się w Supetar. Zdjęcia, rysunki, rzeźby i dokumenty pokazują jego życie oraz pracę. Przed zwiedzaniem warto sprawdzić czy nie odbywa się tam okazjonalna wystawa lub koncerty.

Cmentarz w Supetar

Na małym cyplu na zachód od miasta znajduje się lokalny cmentarz, który jest wart zatrzymania się i nie mamy tu na myśli ostatniego życiowego przystanku!  🙂  Tuż za bramą cmentarza znajdują się pozostałości rzymskiej willi Rustica , która była typową rzymską architekturą wiejską. Rozpadające się ściany pochodzą z VI wieku. Na cmentarzu warto zobaczyć kunsztowne nagrobki wykonane przez wielkiego rzeźbiarza Chorwacji – Ivana Rendica.

Rendic prowadził prace nad mauzoleum rodziny Petrinovic, następnie został zwolniony przez rodzinę Petrinovic. Chcieli oni zatrudnić Iwana Mestrovica, ale rzeźbiarz odmówił. Zlecenie otrzymała Toma Rosandic z pracowni Mestrovica, która stworzyła sugestywny pomnik z białego kamienia z bizantyjsko-orientalnymi rysami. Rodzina Petrinovic opuściła wyspę Brac w 1900 r. Następnie wyemigrowała do Chile (podobnie jak wielu mieszkańców Brac), gdzie zarobiła fortunę.

Mauzoleum Supetar - Wyspa Brac
Mauzoleum rodziny Petrinovic  Supetar

Plaże w Supetar

Jadąc nadmorską promenadą na zachód od miasta, można dotrzeć do dużego kompleksu wypoczynkowego, plaży oraz centrum sportów wodnych. Żwirowe zatoczki są dosyć długie i wąskie, ale zapewniają przepiękny  widok na stały ląd po drugiej stronie Adriatyku.

Plaża Wyspa Brac
Plaża Supetar – Wyspa Brac
  • Bol

Na południowym wybrzeżu wyspy Brač leży miasteczko Bol. Jest to zaciszne miasteczko portowe w pobliżu słynnej plaży Zlatni Rat,  jednej z najbardziej charakterystycznych plaż na Adriatyku i jednej z najciekawszych plaż w Chorwacji.

Znaleziska archeologiczne potwierdzają, że obszar miasteczka Bol był zamieszkany w czasach rzymskich. Ponadto dowody wskazują, że Bol został zniszczony przez Arabów w 872 roku. W porcie znajduje się XV-wieczny pałac z udekorowanymi gotyckimi oknami w południowej fasadzie, a także dwie renesansowe cytadele. Fortyfikacja w pobliżu wybrzeża pochodzi z XVII wieku. Na wniesieniu Glavica, po wschodniej stronie miejscowości, znajduje się klasztor dominikanów z 1475 r. z gotyckim kościołem z XV wieku. Na panelowym suficie znajdują się obrazy miejscowego barokowego artysty Tripo Kokolja.

Miasteczko Bol to tak naprawdę wioska rozciągająca się wzdłuż portu. Nadmorska promenada jest zatłoczona w sezonie letnim, który trwa od połowy czerwca do września.

  • Zlatni Rat, Bol

Plaża Zlatni Rat w pobliżu Bol na wyspie Brac rozciąga się jak chorągiewka. Jest to plaża ulubiona wśród windsurferów, którzy przybywają tutaj tłumnie, gdy tylko pojawi się delikatny wiatr. Piękno tego wyjątkowego miejsca polega na tym, że mamy możliwość wyboru plaży od płytkich i zacienionych po słoneczneorazi głębokie. Ponadto kształt plaży zmienia się wraz z wiatrem i przypływami.

Aby dostać się do miejscowości Bol warto przypłynąć promem samochodowym. Prom Split-Supetar kursuje przez cały rok. Pasażerowie bez auta mogą wsiąść do jednego z lokalnych autobusów z Supetar do Bol. Podróż trwa około 1,2 h.

Bol to miejscowość wypoczynkowa z szerokim wyborem hoteli, apartamentów, pensjonatów oraz willi. Sezon letni w Bol jest krótki, co oznacza, że ​​poza lipcem i sierpniem można znaleźć ciekawe oferty wynajmu apartamentu. Nie jest też problemem przebywanie w pobliżu plaży Zlatni Rat. Właściciele zakwaterowania mogą na życzenie zapewnić transfer z centrum miasta.

  • Splitska

Mała wioska i port w Splitskiej położone są na północnym wybrzeżu wyspy Brac i są jest idealnym miejscem, jeśli chcecie uciec od tłumów turystów. Liczba stale zamieszkujących tę miejscowość to mniej niż 400 osób, a większość z nich od stuleci zarabia na życie z winnic oraz drzew oliwnych.

W Splitskiej znajduje się  piękna, niewielka plaża z sosnami, na której można swobodnie leniuchować. Jeśli chcecie poznać historię miejscowości, warto udać się do XVI-wiecznej cytadeli, w której znajdują się ciekawe obrazy, w tym Madonna ze Świętymi Leandro Bassano oraz Madonna z Dzieciątkiem Bernardino dei Conti.

Splitska znajduje się zaledwie 2 km od miejscowości Skrip- historycznego centrum wyspy Brac, z pozostałościami po Ilirach, Rzymianach i szlachcie z XVI wieku. W Splitskiej nie ma hoteli, ale baza noclegowa jest bogata w kwartery prywatne i apartamenty. Do Splitskiej możemy dojść pieszo z Supetar, to tylko 6 km.

  • Skrip

Skromne i niepozorne miasteczko Skrip to serce wyspy Brac oraz niezbędny przystanek dla miłośników historii. Skrip leży na wzgórzu, około 2 km na południe od Splitskiej. Na stałe liczy zaledwie kilkaset osób, z których większość zajmuje się hodowlą zwierząt oraz produkcją oliwy z oliwek.

Co ciekawe w pierwszej kolejności osiedlili się tutaj Ilirowie, następnie pojawili się tu Rzymianie, którzy wydobywali kamień tuż za miastem. Kamień z kamieniołomów w Skrip wykopywali niewolnicy, następnie pocięty na bloki oraz wysłany przez Adriatyk był wykorzystany m.in przy budowie Pałacu Dioklecjana.

Średniowieczna zabudowa Skrip koncentruje się wokół Cytadeli Radojkovica – XVI-wiecznej wieży, która zawiera Muzeum wyspy Brac. Na zewnątrz są mury cyklopowe pochodzące z czasów iliryjskich. W dolnej części muzeum znajduje się rzymskie mauzoleum córki i żony Dioklecjana (Valeria i Pryska).

Na głównym placu Skrip znajduje się XVI-wieczny zamek rodziny Cerinic. Jest to solidny oraz dobrze ufortyfikowany budynek. Obok zamku znajduje się barokowy kościół św. Heleny. Był on zbudowany w XVIII wieku, poza tym zawiera cztery cenne obrazy Palmy. Według legendy  urodziła się tutaj Helena, matka cesarza Konstantyna. Warto również odwiedzić Muzeum oliwy z oliwek. W muzeum znajdują się maszyny do wytwarzania oliwy, jest możliwość degustacji oraz sklepik z oliwą.

  • Milna

Milna jest jedną z typowych śródziemnomorskich wiosek rybackich. Miasteczko Milna leży na zachodnim wybrzeżu wyspy Brač oraz 20 km na południowy zachód od Supetar. Port w miejscowości Milna leży w niezwykle urokliwym miejscu. Po obu stronach portu rozciągają się piaszczyste i żwirowe plaże, w tym zatoczka Vlaska.

Kilka nowych budynków psuje sielski krajobraz Milny. Domki mieszkańców oraz domy rybackie na wybrzeżu łączą liczne dróżki i ścieżki a pomiędzy nimi wiją się winnice oraz gaje oliwne.

Spacerując po miejscowości Milna warto zwrócić uwagę na  barokową fasadę kościoła parafialnego zbudowaną w 1783 r. Warto również dodać, że rosyjska flota posiadała swoją flotę w Milnie podczas wojen napoleońskich. W 1806 roku doszło do dużej bitwy morskiej na wodach Milny między Rosjanami a Francuzami.

W lecie regularnie kursują katamarany ze Splitu do Milny, które płyną aż do Hvaru oraz Dubrownika (katamaran Split-Milna-Hvar-Korcula-Dubrovnik). Inną opcją jest prom do Supetar, a następnie autobus lub taksówka do Milna.

  • Pucisca

Pucisca to małe miasteczko na północnym wybrzeżu wyspy Brac. Ponadto jest regionalnym centrum wydobywania oraz cięcia kamienia. Na obrzeżach Pucisca znajdują się trzy duże kamieniołomy, które wydobywają kamień.  Kamień ten był często stosowany w budowie w całej Chorwacji oraz na świecie. Oprócz pałacu Dioklecjana w Splicie, Dubrowniku oraz Białego Domu w Waszyngtonie kamień ten był używany w Wenecji oraz innych miejscach.

W Pucisca znajduje się również “szkoła kamieniarzy” z ponad stuletnią tradycją. Szkołę można zwiedzać w godzinach zajęć, to znaczy poranki w dni powszednie od września do maja.

Pucisca to również w centrum kultury. Letnia szkoła muzyczna ( www.music-school-pucisca.com ) otwiera się każdego roku w lipcu i przyciąga lokalnych oraz międzynarodowych muzyków. Oprócz serii warsztatów odbywają się również koncerty, na których ulice rozbrzmiewają muzyką.

Pucisca jest zamieszkana od czasów rzymskich. O historii świadczą forty obronne zbudowane w celu odparcia inwazji tureckiej oraz renesansowe budynki wzdłuż nabrzeża. Warto zwrócić szczególną uwagę na renesansowy pałac obok fortu Ciprijan Žuvetić oraz kościół parafialny św. Hieronima z wyjątkowym rzeźbionym drewnianym ołtarzem, który jest jednym z najlepszych tego rodzaju w Dalmacji.