Rijeka

Rijeka – z jednej strony szara i niezbyt reprezentacyjna stocznia, z drugiej strony przepiękne położenie u podnóża masywu Risnjak. Naszym zdaniem jest to jedno z najpiękniej położonych miast w Chorwacji. Zdecydowanie w Rijece nie ma tylu zabytków co w Splicie czy Zadarze. Wjeżdżając do miasta możemy odczuć iż wjeżdżamy do smutnego oraz szarego portowego miasta. Nic bardziej mylnego!!

Rijeka to miasto kontrastów

Rijeka, trzecie miasto Chorwacji pod względem wielkości. Jest to również mniej popularny cel wakacyjny wśród turystów niż takie miasta  jak Dubrownik czy Split, ale dzięki temu jest bardziej „prawdziwy i chorwacki”.

Chociaż Rijeka leży nad Adriatykiem, bardziej przypomina środkowoeuropejskie miasta, takie jak Budapeszt czy Praga, z imponującymi neoklasycystycznymi pałacami oraz teatrem. Dodatkowo jeśli chcemy się zrelaksować, plaże z Błękitną Flagą mamy na wyciągnięcie ręki w promieniu kilku kilometrów.

Z pewnością Rijeka zaprasza na swój reprezentacyjny deptak KORZO, na którym znajdują się zabytki Rijeki oraz najdroższe i eleganckie sklepy. Co ciekawe nazwa miasta pochodzi od słowa rijeka – po chorwacku znaczy rzeka. Poza tym Rijeka to ośrodek przemysłowy Chorwacji i największy port handlowy, tranzytowy i rybacki. Znajduje się tu również port lotniczy.

Rijeka trochę historii…

Położenie Rijeki sprawiło, że kilkakrotnie w ciągu kilku stuleci zmieniała właścicieli. Ponad 400 lat miasto to należało do Habsburgów, następnie Rijeka trafiła pod władanie Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Traktat w Rapallo z 1920r. dał jej wolność, jednak nie na długo, bo w 1924 znalazła się w granicach Włoch. Podczas II Wojny Światowej była pod niemiecką okupacją, po wojnie przyznana została Jugosławii. Wreszcie od 1991 r. znalazła się w Republice Chorwacji.

Niestety w 1750 r. Rijekę zniszczyło trzęsienie ziemi. Na szczęście po odbudowaniu miasto odzyskało swój dawny wygląd. Zdecydowanie od połowy XIX w. nastąpił szybki rozwój miasta- rijecka stocznia należała do najprężniej działających w Europie. Natomiast w  1873 r. doprowadzono do miasta linię kolejową, która połączyła Rijekę z takimi miastami jak: Wiedeń, Budapeszt, Lublana, Zagrzeb oraz Triest.

Rijeka co warto zobaczyć ???

  1. Deptak KORZO

Podczas spaceru po deptaku łatwo dostrzec symbol KORZO – Gradski Toranj – wieża zegarowa. Pierwotna wieża powstała w XIII w., w XVIII w. przebudowano ją na obecny kształt. W okresie średniowiecza wieża była również  jedną z bram miejskich prowadzącą do portu.

W połowie drogi po Korzo znajdziemy barokową Wieżę Miejską, która jest prawdopodobnie najbardziej charakterystyczną budowlą miasta. Front wieży zdobi kamienna płaskorzeźba dwugłowego herbu Rijeki –  orła, nadanego miastu przez cesarza Habsburgów Leopolda I.

Jeśli macie dobry wzrok, zauważycie, że orzeł trzyma przepełnioną urnę w szponach. Ma to oznaczać stałą lojalność miasta wobec cesarza austriackiego. Nad herbem tarcza zegara pozostaje niezmieniona od XVII wieku.

Nieopodal Gradski Toranj stoi STARA VRATA- zdecydowanie najstarsza budowla w Rijece – kamienne przejście, pozostałość po rzymskim łuku ( Ul. Stara Vrata 3).  Przez wieki miejscowi wierzyli, że to przejście w centrum Rijeki było starym rzymskim łukiem triumfalnym, ale w rzeczywistości było częścią bramy do starego kompleksu Tarsatica. Był to późnoromański fort wojskowy, na którym później zostanie założona Rijeka. Tak czy inaczej, jest to najstarsze dziedzictwo na ulicach współczesnej Rijeki i zostało zintegrowane z każdej strony przez budynki Ulica Stara vrata między Korzem oraz  katedrą.

2. Katedra św. Vita

Zdecydowanie warto zobaczyć również KATEDRALA SVETOG VITA – jezuicką świątynię wybudowaną w stylu barokowym. Co ciekawe obecna forma katedry pochodzi z 1638-1742 i została ona odwzorowana na podstawie Kościoła z Wenecji. Na pewno zwiedzając Katedrę św. Vita, warto wspiąć się po schodach pod górę oraz dotrzeć do Pomorski i povijesni muzej Hrvatskog primorja – Muzeum morskiego.

(Katedra, Grivica ul. 11)

3. Wzgórze TRSAT

Zwiedzając Rijekę koniecznie trzeba udać się na WZGÓRZE TRSAT, aby zwiedzić TWIERDZĘ TRSAT. Gradina Trsat powstała w XIII w. i zachowała się  w dobrym stanie do dziś. Wejście jest bezpłatne. Z wieży rozpościera się z jednej strony zdecydowanie przepiękna panorama Rijeki a z drugiej strony góry wijąca się autostrada.

Wystarczy stanąć na grzbiecie tego stromego wzgórza obok wąwozu Rjecina, aby docenić fakt, że w starożytności był to przydatny i strategiczny punkt widokowy. W tym miejscu istniała wieża strażnicza oraz twierdza od czasów Ilirów, którzy rządzili większością Bałkanów, zanim przybyli Rzymianie.

Zamek zmienił właścicieli z Wenecjan na imperium Habsburgów w XVI wieku. Niestety został zapomniany aż do XIX wieku. Wtedy to stał się rezydencją feldmarszałka Nugenta, irlandzkiego dowódcy sił austriackich. To, co dziś widzimy na szczycie, to romantyczne dodatki wykonane przez Nugenta pod koniec XIX wieku.

(Wzgórze Trsat -Riječke rezolucije 1)

4. Krzywa wieża w Rijece

Co ciekawe Rijeka ma również swoją Krzywą wieżę KOSI TORANJ. Wieża powstała  w 1377 r.Swoją nazwę zawdzięcza odchyleniu jest od pionu o 40 cm (ul. Pul Vele Crikve).

5. Rijeka może się zdecydowanie pochwalić przepięknym TEATREM NARODOWYM im. Ivana Zajc

Z pewnością Ivan Zajc to symbol Rijeki.  Urodził się w 1832 r. w Rijece, był chorwackim kompozytorem operowym. Natomiast w latach 1855-1862 był dyrygentem Teatru Miejskiego w rodzinnej Rijece. Poza tym jego imię nosi Teatr Narodowy  w Rijece. 

Konstrukcja teatru została zaprojektowana przez wiedeńskie studio w latach 80. XIX wieku.

Nieco nieporęczna oficjalna nazwa teatru pochodzi od chorwackiego kompozytora Ivana Zajca – nazywanego chorwackim Verdi. Teatr Narodowy to wielofunkcyjne miejsce, w którym odbywają się balety, koncerty oraz opery.

(Teatr Narodowy, Ul. Ivana Zajca 12, Rijeka)

6. Hala targowa

Z pewnością, będąc w Rijece koniecznie trzeba się udać na Targ, który zachwyca wielkością i różnorodnością. Zdecydowanie zaobserwowaliśmy nieporównywalny np. z Zadarem wybór owoców morza, warzyw, produktów rolnych oraz wina. Poza tym przed zakupem wina można degustować a potem kupić bezpośrednio z wielkich kan.

Targ składa się z kilku hal. Hala rybna Rijeki to wspaniały kawałek secesyjnej architektury z metalu i szkła. Została ona  zbudowana w 1916 roku na miejscu wcześniejszego neoklasycznego budynku.

Do tej sali przylegają dwa mniejsze pawilony, w których znajdziemy mięso i nabiał, a z przodu jest mnóstwo straganów sprzedających owoce i warzywa oraz uliczne jedzenie.

( Główna Hala targowa Ul. Vatroslava Lisinskog, hala rybna Ul. Vatroslava Lisinskog 12B)

7. Muzeum komputerów Peek & Poke 

Oto prawdziwa  atrakcja, która przypadnie do gustu miłośnikom zabytkowego sprzętu komputerowego. Peek & Poke to ogromna kolekcja konsol do gier i komputerów osobistych z lat 60. XX wieku. Oczywiście każdy znajdzie coś dla siebie począwszy od Nintendo Wii po Sinclair Spectrum. Zdecydowanie ciekawie jest też oglądać z bliska chronologię domowego sprzętu komputerowego i widzieć że wiele starych komputerów w stanie gotowości do pracy.

(Muzeum Ul. Ivana Grohovca 2A)

8. Torpedownia

Jednym z wielu przechwałek Rijeki jest to, że było to miasto, w którym wynaleziono torpedę. Historia głosi, że Ivan Lepps, emerytowany oficer marynarki wojennej, próbował wymyślić sposoby obrony wybrzeża Rijeki. W chwili natchnienia wymyślił samobieżnego „Coastal Saviour” . Przy współpracy z Robertem Whiteheadem stworzyli prototyp pierwszej torpedy.

W XX wieku fabryka na nabrzeżu Rijeki produkowała torpedy w tempie setek miesięcznie, niestety zbankrutowała i pozostały po niej ruiny starej konstrukcji. Miasto Rijeka rozważa obecnie plany przywrócenia świetności miejsca i upamiętnienia jego przeszłości.

(Torpedownia, Ul. Milutina Barača 56a)

9. Muzeum Morskie 

Muzeum znajduje się w jednym z najwspanialszych budynków Rijeki. To jasny biały neoklasycystyczny pałac z końca XIX wieku, zbudowany dla węgierskiego gubernatora Lajosa Batthyány’ego. Muzeum Morskie zostało założone w latach 60. XX wieku i składa się z kilku działów: archeologii, etnografii, kultury i historii oraz eksponatów morskich.

Można tu spędzić  kilka godzin studiując duże eksponaty statków,historycznych monet i map po herby, zabytkową broń, sprzęt nawigacyjny, zabawki, a nawet znaczki pocztowe.

(Muzeum, ul. Trg Riccarda Zanelle 1)

10. Pałac Modello

Kolejny z ozdobnych budynków austro-węgierskich Rijeki, został zaprojektowany przez studio Fellner & Helmer, odpowiedzialne za setki budynków w całym imperium Habsburgów.

Budynek wyróżnia się misterną sztukaterią. Pierwotnie pełnił funkcję budynku kasy oszczędnościowej, zbudowanej w ramach tego samego projektu, który nadał miastu Teatr Narodowy. Wewnątrz znajduje się sala balowa, w której gromadzi się Włoski Klub Kultury Rijeki, a na parterze biblioteka publiczna Rijeki.

(Pałac Modello, ul. Bačvarska , 51000, Rijeka)

11. Muzeum astronomiczne 

Jedyne miejsce w Chorwacji, w którym połączono planetarium i obserwatorium. Centrum Astronomiczne w Rijece znajduje się na wzgórzu Sveti Križ we wschodniej części miasta.

Jest to dość młoda atrakcja, która została otwarta w 2001 roku. Centrum zmieniło przeznaczenie z fortecy wojskowej z II wojny światowej. Stanowiło największą jak dotąd inwestycję w kulturę technologiczną Chorwacji. Do tej pory z obserwatorium odkryto dwie gwiazdy zmienne. Dla zagranicznych gości najlepszy czas na odwiedziny muzeum to środowe noce w lecie, kiedy o 22.00 nowoczesne planetarium wystawia filmy w różnych językach.

(Astronomski Centar, ul. Svetog Križa, Rijeka)

Muzeum astronomii Rijeka

12. Sanktuarium Matki Boskiej Trsatskiej

Sanktuarium Matki Bożej Trsatskiej jest największym centrum pielgrzymkowym w zachodniej Chorwacji. Najstarsze części nawy głównej i sanktuarium dzisiejszego kościoła pochodzą z późnego gotyku. Martin Frankopan, który w 1453 r. rozpoczął budowę nowego kościoła oraz klasztoru dla franciszkanów z bośniackiego wikariusza. Obecnie oblicze kościoła oraz klasztoru istnieje głównie dzięki barokowym remontom przeprowadzonym po wielkim pożarze w 1629 r. W świątyni dominuje ołtarz główny zbudowany w 1692 r.  W XIX wieku zaczęto pielęgnować ogrody Mariji wokół klasztoru. Przed kościołem stoi pomnik papieża Jana II –  autorstwa rzeźbiarza Ante Jukicy, wzniesiony w maju 2005 roku.

13. Kastav

Dziesięć kilometrów od Rijeki leży małe kamienne miasteczko, na wysokości 365 metrów nad poziomem morza. Ulice XVI-wiecznego miasteczka zatrzymały się w czasie; w rzeczywistości wielu Rijeczan przyjeżdża do Kastav-u latem na wiele koncertów oraz festiwali odbywających się w tym malowniczym miejscu. Odbywa się tu  festiwal bluesowy i gitarowy, a także lato kultury Kastav, które trwa przez cały sezon. Z miasteczka możemy rozkoszować się malowniczymi widokami na wyspy Krk i Cres, oraz na Rijekę.

14. Rijeka – Europejska Stolica Kultury 2020

Chorwacja stanie się pierwszym krajem w historii Unii Europejskiej, który będzie jednocześnie przewodniczył Radzie Unii Europejskiej oraz uzyska tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2020 roku.
W ramach projektu Europejska Stolica Kultury zostanie odnowiona infrastruktura oraz zostaną otwarte nowe instytucje kulturalne, takie jak Muzeum Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej, Biblioteka Miejska, Dom Dziecka, Muzeum Miejskie w Rijece, nowe centrum kultury RiHub centrum i muzeum statków Galeb.

Projekt Europejskiej Stolicy Kultury Rijeka obejmuje 29 miast, gmin z Primorje-Gorski Kotar oraz 129 partnerów z UE. Przy wsparciu ze strony miast siostrzanych i byłych Europejskich Stolic Kultury, a także wymianę kulturalną z 48 krajami w całej Europie i nie tylko.
Około 1700 mieszkańców Rijeki oraz powiatu jest zaangażowanych w inicjatywy obywatelskie i programy edukacyjne.

Planowana liczba gości w Rijece i regionie  Kvarner w 2020 r. wyniesie 4 miliony. Ponadto planowany budżet projektu wynosi 30 milionów euro, przy czym Republika Chorwacji i miasto Rijeka zapewniają po 10 milionów euro, a reszta zostanie sfinansowana z innych źródeł, w tym z pierwszej chorwackiej organizacji filantropijnej PartneRi, która skupia około 50 biznesmenów.
Projekt Rijeka 2020 – Europejska Stolica Kultury obejmie około 1000 indywidualnych programów od otwarcia imprezy w dniu 1 lutego 2020 r. – do końca lutego 2021 r.

W każdym razie istnieje wiele ważnych powodów, dla których warto odwiedzić Rijekę w 2020 roku.

15. Plaże Rijeka

Dzięki śródziemnomorskiemu klimatowi sezon kąpielowy w Rijece rozpoczyna się wiosną i trwa do późnej jesieni. Dwie plaże w Rijece, Ploče oraz Kostanj, są dumnymi właścicielami Błękitnych Flag, co jest najlepszym dowodem czystości morza w Rijece. Morze jest czyste i błękitne, duże i hałaśliwe, małe i odosobnione, żwirowe, betonowe, kamieniste, ukryte …

Jeśli chodzi o położenie miasta, plaże Rijeki znajdują się na dalekich wschodnich oraz  dalekich zachodnich częściach miasta. Po wschodniej stronie, w Pećine znajduje się osiem plaż, z których większość znajduje się zaledwie kilka minut od centrum miasta. W zachodniej części znajduje się idealna plaża Kantrida. Natomiast jeśli nie lubicie wody morskiej, możecie popływać i opalać się na basenach Kantrida, największym i najpiękniejszym  kompleksie basenów w Chorwacji.

Plaża Ploce Rijeka

Ponadto istnieje cała seria większych i mniejszych plaż oraz zatok od Bivio do Preluk, które są połączone promenadą z licznymi udogodnieniami, od gastronomii i obiektów sportowych po parki dla dzieci w cieniu roślinności. Te plaże są idealne dla tych, którzy oprócz opalania i kąpieli, lubią sport nad morzem.

Dzięki bardzo specyficznemu położeniu i  wiatrom plaża Preluk jest znana i ulubiona wśród surferów. Znajdują się tu również mniejsze, bezimienne plaże wraz z ukrytymi zatokami i plażami dla tych, którzy wolą przebywać w zacisznym miejscu. Niektóre z nich są dostępne tylko od strony morza.

Autobusy miejskie dojeżdżają na wszystkie plaże. Plaże znajdują się zazwyczaj  zaledwie kilka minut spacerem od dworca autobusowego, a w pobliżu wszystkich plaż znajdują się bezpłatne parkingi (poza kilkoma wyjątkami, szczególnie w sezonie wysokim).

Lista plaż Rijeka:

Ploče

Plaża posiada udogodnienia oraz ma dostęp do morza dla osób niepełnosprawnych, zaplecze gastronomiczne, szatnie, prysznice, zaplecze sanitarne i parking. Na plaży Ploče znajduje się również boisko do siatkówki plażowej oraz kompleks basenów. Ponadto plaża oznaczona jest Błękitną Flagą.

Preluk

Ze względu na wiatr, który wieje wczesnym rankiem, ta plaża jest prawdziwym rajem dla windsurferów i żeglarzy. Ma wejście dla mniejszych statków. Na plaży znajduje się prysznic oraz zaplecze sanitarne.

Zatoka Kostanj

Plaża miejska przeznaczona głównie dla osób niepełnosprawnych. Pływakami opiekują się wyszkoleni ratownicy natomiast sama plaża otoczona jest pływającą barierą. Ponadto plaża ma dostęp do morza dla osób niepełnosprawnych, zaplecze gastronomiczne, prysznice, miejsca parkingowe i sanitariaty odpowiednie dla osób niepełnosprawnych. Co ciekawe jest to także plaża oznaczona Błękitną Flagą.

Glavanovo 

Dzięki płytkiemu wejściu do morza oraz zielonej strefie nad plażą, można znaleźć schronienie przed słońcem. Jest to żwirowa plaża  idealna dla rodzin z dziećmi. Cisza i zielona strefa są również atrakcyjne dla osób starszych. Plaża posiada także prysznic.

Grčevo

Ta plaża ma prysznice oraz zaplecze sanitarne, zaplecze gastronomiczne. Dodatkową zaletą jest możliwość gry w siatkówkę.

Kantrida plaża dla psów

Plaża zajmuje powierzchnię 500 m2 i znajduje się na skarpie na wschód od  stadionu piłkarskiego Kantrida, obok ogromnego parkingu. Aby plaża była w pełni wygodna, posiada prysznic i kran oraz gumowy wąż ogrodowy do mycia psów.

Plaża dla psów Brajdica

Plaża dla psów w Brajdicy znajduje się w Pećine i jest piaszczystą plażą wyposażoną w ławki, kosze na śmieci, bieżącą wodę, kran, prysznic i wąż.

Sablićevo

Sablićevo to jedna z najstarszych plaż w Rijece. Ponadto znajduje się ona zaledwie kilka minut od centrum miasta w kierunku wschodnim. Plaża ma dosyć strome wejście z dużą ilością schodów.

Skalete

Ta plaża jest przede wszystkim plażą dla młodych ludzi i tych, którzy preferują zajęcia sportowe w morzu oraz blisko morza. Miłośnikom morskiej piłki wodnej szczególnie spodoba się urządzone boisko wodne. Dodatkowo plaża Skalete otoczona jest pływającą barierą i posiada prysznic oraz zaplecze sanitarne.

Igralište

Jest to żwirowa plaża, idealna dla rodzin z dziećmi. Co ciekawe o zachodzie słońca zmienia się z cichej plaży w miejsce do wyjścia wieczornego. Ponadto na plaży znajdują się miejsca parkingowe, boisko do siatkówki plażowej, zaplecze gastronomiczne, tor saneczkowy, prysznic oraz zaplecze sanitarne.

rijeka
Port w Rijeka

Na zakończenie, pędząc na południe Chorwacji warto zaplanować podróż, aby chociaż dwa dni spędzić w Rijece i odkryć jej skarby…