Split

Miasto Split jest położone w centrum Dalmacji. Możemy łatwo dotrzeć z niego na wyspy Hvar, Brac, Vis, Korcula oraz Solta. Warto spędzić dzień na zwiedzaniu Trogiru oraz rzymskich ruin Salona. Ponadto ze Splitu jest dosyć blisko do Omis lub oraz do Parku Narodowego Krka oraz Plitvic.

Split – nazwa miasta pochodzi od greckiego słowa aspalathos co znaczy pachnące ziele obficie porastające okolicę. Zapraszamy do Splitu.

Obecnie Split to dalmatyńskie centrum regionu. Miasto Split usytuowane jest na półwyspie pomiędzy zatoką Kastela i kanałem prowadzącym do Splitu.

Odwiedzający Split mogą poczuć się nieco przytłoczeni blokowiskami oraz zakładami przemysłowymi. Zbliżając się do  dopiero możemy odkryć urodę tego miasta.

Split jest największym miastem w Dalmacji oraz drugim co do wielkości w całej Chorwacji (po Zagrzebiu). Split zawsze miał wiele do zaoferowania odwiedzającym miasto, chociaż dopiero niedawno zaczął przyciągać turystów. Ponadto co ciekawe, zaledwie dziesięć lat temu Split był jeszcze tylko  przystankiem dla turystów, którzy wypływali promem na pobliskie wyspy lub autobusem do innej, bardziej ekscytującej miejscowości turystycznej.

Ponadto zabytkowe Stare Miasto w Splicie, znajdujące się w Pałacu Dioklecjana, sięga czasów rzymskich. To żywe muzeum oraz miejsce, w którym znajdziemy większość atrakcji, które warto zobaczyć w Splicie.

 Split
Panorama Pałacu Dioklecjana w Splicie wraz z Dzwonnicą sv Dujama

Spis treści:

  1. Trochę historii miasta Split
  2. Kiedy najlepiej odwiedzić Split?
  3. Co warto zobaczyć w mieście Split?
  4. Split plaże
  5. Atrakcje w pobliżu miasta Split
  6. Jak dojechać do Splitu?
  7. Parkingi w Splicie

1. Trochę historii miasta Split:

  • Pierwsza osada powstała tu na przełomie IV/III w.p.n.e i jej założycielami byli Grecy z wyspy Vis.
  • W I w. n.e okolicę podbili Rzymianie i w Salonie utworzyli stolicę prowincji.
  • Miejsce stało się słynne dzięki cesarzowi rzymskiemu Dioklecjonowi, który znany był ze swej nienawiści do chrześcijan.
  • W 295 r. rozpoczęła się budowa pałacu i tę datę uznaje się za początek Splitu.
  • W 614 r. Salona została zniszczona przez Awarów i Słowian.
  • 1420 r. był przełomowy dla Splitu, podzielił on los Dalmacji, dostał się pod rządy Wenecji.
  • Po I Wojnie Światowej Split znalazł się w granicach Jugosławii, a Zadar do tej pory główne miasto Dalmacji przejęli Włosi. Dało to impuls do rozbudowy portu a w konsekwencji doprowadziło miasto do dzisiejszej pozycji.

2. Kiedy najlepiej odwiedzić Split?

Warto mieć na uwadze, że Split jest doskonałym miejscem w Dalmacji, które można zdecydowanie odwiedzać przez cały rok. Natomiast jeśli chcecie doświadczyć uroku Splitu w pełni,  to najlepszym czasem odwiedzin jest czas od maja do października. Jednak jeśli to możliwe, radzimy nie zwiedzać go w lipcu i sierpniu, jest wtedy bardzo gorąco, dosyć drogo oraz zdecydowanie zbyt tłoczno.

Jakiej pogody w Splicie możemy się spodziewać?

Split ma typowy klimat śródziemnomorski czyli suche i ciepłe lata oraz mokre i łagodne zimy. Temperatury zimą rzadko, jeśli w ogóle, spadają poniżej 0 ° C. Bardzo rzadko pada śnieg. A kiedy to nastąpi, dzieci mogą bawić się na śniegu.

Z drugiej strony lata są bardzo suche i gorące. Latem nie pada dużo, a jeśli przejdzie burza to nie trwa zbyt długo. Średnie temperatury w lipcu i sierpniu wynoszą 25 ° C. Ale to średnia dla miesiąca, w tym w dzień i w nocy. Oznacza to, że często możemy spodziewać się temperatur w ciągu dnia powyżej 33 ° C.

3. Co warto zobaczyć w Splicie?

Pałac Dioklecjana w Spalatum (Splicie) – to pałac zbudowany na przełomie III oraz IV w. przez Cesarza Dioklecjana, gdzie miał osiąść po swojej abdykacji. Plan rezydencji wzorowany był na wzorze castrum romanum (obozu rzymskiego) o wymiarach 214,0m  x  175,0m. Dodatkowo pałac od południa przylegał do brzegu morza.

“Gdzie ten pałac?” – pytają niektórzy po dotarciu na Stare Miasto w Splicie. Rezydencja Dioklecjana jest tak duża, że jej nie widać. A to co z niej pozostało, częściowo zasłania “młodsza” zabudowa. Dodatkowo całość raczej przypomina średniowieczne miasto z antycznymi pozostałościami, otoczonego przez mury obronne, niż pałacu. Obecnie w obrębie pałacowych murów stoi 220 budynków ( przeważnie z XVIII w.) w których mieszka ok. 3 tys. ludzi.

Dioklecjan wznosząc pałac nie liczył się z kosztami. Sprowadzał marmur z wyspy Brac, Włoch i Grecji a stare kolumny  i sfinksy z Egiptu.

Do pałacu Dioklecjana (sam pałac ma wymiary około 160 m na 190 m) wchodziło się przez 4 bramy: Porta Aurea ( brama złota – północna), Porta Aenea ( brama brązowa- południowa), Porta Ferrea ( brama żelazna- zachodnia), Porta Argentea ( brama srebrna- wschodnia).

Perystyl, wąski plac publiczny w pobliżu katedry, jest sercem pałacu i miejscem, w którym rozpoczynają się lub kończą wszystkie wycieczki z przewodnikiem po Splicie. Starożytne rzymskie kolumny wykonane z czerwonego granitu, egipski sfinks, wejścia do piwnic pałacu, katedry i świątyni Jowisza to wszystko znajduje się w perystylu. Jest to jedna z głównych atrakcji Splitu i robi się tłoczno.

Katedra  św. Dujama– po wschodniej części perystylu stoi dawne mauzoleum Dioklecjana – ośmiokątna konstrukcja z 24 kolumnami i wejściem strzeżonym przez sfinksy i lwy. Co ciekawe pod koniec VII w. z inicjatywy pierwszego arcybiskupa miasta mauzoleum przekształcono w katedrę – Katedrala sv. Duje.

W Katedrze znajduje się skarbiec i archiwum z bogatą kolekcją przedmiotów liturgicznych wykonanych m.in. ze złota. Najbardziej charakterystycznym elementem katedry – i całego miasta!- jest wysoka 61 metrowa wolno stojąca romańska dzwonnica. Została on wzniesiona w latach XIII- XVII w. niestety nie była to udana budowla. Pod koniec XVIII w. gdy zaczęła się przechylać rozebrano ją i w 1908 r. wzniesiono ponownie. Na dzwonnicę można wejść, roztacza się z niej piękny widok. Jednak nie polecamy zabierać  małych dzieci, wejście wymaga dosyć dobrej kondycji oraz braku lęku wysokości. Widoki ze szczytu są fantastyczne. Wstęp na 45 Kn obejmuje wizytę w Katedrze, baptysterium, krypcie, skarbcu oraz dzwonnicy. Opłata za wejście do samej dzwonnicy wynosi 20 Kn.

Pomnik Grzegorza z Ninu – Biskup Grzegorz był biskupem w latach 900-929, wg. chorwackiej literatury historycznej XIX w., uważany był za obrońcę języka i pisma słowiańskiego. Według legendy dotknięcie dużego palca lewej stopy posągu ma przynosić zdrowie i szczęście.

Wzgórze półwysep Marjan – wznosi się ono na wysokości 178 m. n.p.m. Jeszcze przed rozpoczęciem budowy Pałacu Dioklecjana Rzymianie postawili na nim Świątynię Diany. Rośnie tu ok 168 ha lasu- posadzonego w XIX w. To idealne miejsce na spacer i odpoczynek od upału.

Varos to jedna z najstarszych dzielnic Splitu, to zarazem urocze miejsce składające się głównie z tradycyjnych kamiennych domów z drewnianymi zielonymi okiennicami. Znajduje się ono na południowej stronie Wzgórza Marjan, oraz na północny zachód od Pałacu Dioklecjana. Varos zostało założone w XVII wieku przez chłopów oraz rybaków. Dziś jest to dzielnica pełna przytulnych apartamentów oraz pokoi do wynajęcia.

Pazar oraz Peskerija to kolejne miejsca warte naszej uwagi. Zielony rynek w Splicie (Pazar) oraz targ rybny (Peskarija) to dwa najlepsze miejsca w Splicie, w których można kupić lokalne produkty oraz obserwować mieszkańców podczas ich codziennej pracy.

Nabrzeże w Splicie – Riva, jest sercem miasta. Nowy ( po renowacji) wygląd Rivy tak bardzo rozwścieczył mieszkańców, że przez wiele miesięcy protestowali, domagając się przywrócenia starego wyglądu.

Przy nadmorskiej promenadzie znajdują się kawiarnie, bary, restauracje i sklepy z pamiątkami. Po stronie wschodniej znajduje się zielony rynek, a po stronie zachodniej plac Republiki, kościół św. Franciszka oraz ładna fontanna.

Pewnie zauważyliście, że wzdłuż wybrzeża Dalmacji, w każdej wiosce/mieście znajduje się mural poświęcony klubowi piłkarskiemu Hajduk ze Splitu. Hajduk to miłość i duma każdego Dalmatyńczyka. Jeśli naprawdę chcecie zrozumieć to oddanie, warto zwiedzić stadion Poljud. Podczas tej wycieczki możecie poznać historię klubu Hajduk- najstarszego klubu piłkarskiego w Chorwacji, założonego w 1911 roku.

Stadion Hajduka, Poljudska ljepotica, lub po prostu Poljud, znajduje się w dzielnicy Spinut. Został on zbudowany w 1979 roku. Zwiedzać stadion można codziennie. Wycieczka kosztuje 35 kn (około 5 euro) na osobę dorosłą i 20 kn (około 3 euro) na dziecko w wieku od 6 do 12 lat.

 

4. Split plaże

Plaże w mieście Split nie są może najpiękniejszymi plażami do jakich przywykliśmy w Dalmacji, ale w upały warto się tam schłodzić. W weekendy mieszkańcy raczej wyjeżdżają z miasta na sąsiednie wyspy Solta, Brac lub Ciovo lub kierują się na południe do Duce lub do Omis.

Bacvice

Zdecydowanie najsłynniejszą plażą w samym Splicie jest plaża Bacvice- piaszczysta plaża położona około 10 minut spacerem od Starego Miasta, jest zdecydowanie najpopularniejszą plażą miejską. Co ciekawe, często na tej plaży można spotkać osoby grające w pikigin z przyjaciółmi. Osobiście plaża ta nie przypadła nam do gustu jednak polecamy kawę lub popołudniowe piwo w jednym z licznych barów przy samej plaży. Plaża Bacvice jest bardzo popularna wśród turystów oraz prawie zawsze niestety  jest zatłoczona.

Kasjuni 

Plaża Kasjuni to żwirowa plaża położona pod wzgórzem Marjan, 3 km od centrum miasta. Do plaży Kasjuni można dotrzeć pieszo, samochodem (parking prawie zawsze jest pełen), autobusem nr. 12 lub rowerem. Plaża ta jest prawdopodobnie najładniejszą plażą w Splicie. Oferuje wspaniałe widoki na morze, na wzgórze Marjan oraz las sosnowy. Prywatna firma zarządza tą plażą od 2016 roku. Firma ta prowadzi bar plażowy, ale oferuje również parasole przeciwsłoneczne oraz leżaki do wynajęcia.

Kastelet

Plażę Kastelet znajdziemy na południowych zboczach Wzgórza Marjan, bardzo blisko Galerii Ivan Mestrovic. Jest ona również nazywana plażą Obojena. Jest popularne miejsce imprezowe dla młodzieży ze Splitu. Na plaży można wypożyczyć parasole oraz leżaki.

Bene

Plaża Bene jest jedną z ładniejszych plaż w Splicie. Znajduje się ona na północny-zachód od wzgórza Marjan. Plaża ma dużo cienia oraz jest zdecydowanie mniej zatłoczona niż plaża Bacvice lub Znjan. Centrum sportowe, składające się z kortów tenisowych, placu zabaw dla dzieci oraz siłowni na świeżym powietrzu, sprawia, że ​​plaża Bene jest dosyć popularnym miejscem wśród mieszkańców.  Ta plaża jest również szczególnie popularna wśród rodzin, częściowo ze względu na piaszczyste dno. Do Bene można łatwo dotrzeć pieszo, autobusem lub rowerem. Wokół plaży Bene można również znaleźć mniej zatłoczone miejsca, jeśli lubicie odrobinę prywatności.

Ovcice

Plaża Ovcice ciągnie się na południowy wschód od plaży Bacvice. Podobnie jak plaża Bacvice, plaża Ovcice znajduje się w odległości kilku kilometrów od Starego Miasta. Nie ma tu dużo cienia, ale można wypożyczyć parasole i leżaki. Plaża jest żwirowa i dość płytka, dlatego jest dobra dla małych dzieci. Plaża ma również prysznice.

Firule

Plaża Firule znajduje się w dzielnicy miasta Split o tej samej nazwie. Plaża jest piaszczysta, chroniona przed wiatrem, z długą oraz wąską nadmorską promenadą. Na plaży znajduje się kilka barów, a także prysznice. W pobliżu znajduje się główne centrum tenisowe. Parkowanie może stanowić problem, szczególnie po południu. Ale można tam łatwo dotrzeć autobusem.

Znajn

Jest to jedno z najbardziej popularnych miejsc do pływania w Splicie. Ponadto plaża ma duży parking, więc dla mieszkańców Splitu jest to bardzo przyjazna plaża. Plaża Znanj  jest szczególnie popularna wśród windsurferów, ponieważ często tu wieje. Ponadto na plaży nie znajdziemy wiele cienia.

Trstenik

Plaża Trstenik jest popularna ze na naturalną ochronę przed wiatrem. Blisko z niej do portu Zenta  oraz hotelu Radisson Blue Split. Wzdłuż plaży przebiega promenada bez ruchu samochodowego. Jedynym mankamentem jest brak zacienienia. Pobliski hotel Radisson Blu częściowo zarządza oraz utrzymuje plażę Trstenik. Część plaży przeznaczona jest wyłącznie dla gości hotelowych, ale reszta jest bezpłatna dla wszystkich. Leżaki i parasole są dostępne do wynajęcia.

Duilovo

Plaża Duilovo leży najdalej od centrum Splitu. Do plaży Duilovo można dojechać autobusem nr 15. Ta plaża z pewnością ma najlepsze dni za sobą. Jednak Duilovo jest jedyną oficjalną plażą dla psów w Splicie. Plaża Duilovo służyła również jako jedno z miejsc walki serialu Gra o Tron (Game of Thrones).

5. Atrakcje w pobliżu miasta Split

Solin (Salona) to małe miasteczko 6 km od Splitu.

W czasach rzymskich było to centrum administracyjne rzymskiej prowincji Dalmacji. Ponadto warto wiedzieć, że jego starożytna nazwa to Salona. Jeśli lubicie historię, wizyta w Salonie jest jedną z ciekawszych wypraw do historii Dalmacji. Są tu rzymskie ruiny, w tym bazylika, amfiteatr, filary oraz wiele sarkofagów. Ponadto do Salony możemy dotrzeć autobusem miejskim nr 1 ze Splitu.

Twierdza Klis – leży niecałe 15 km od Splitu.

W przełęczy górskiej między Kozjakiem oraz Górami Mosor, leży średniowieczna twierdza Klis. Co ciekawe, Twierdza odegrała bardzo ważną rolę obronną w całej historii. Ponadto jest to niezwykły przykład architektury fortyfikacyjnej w Dalmacji. Teren jest dość górzysty a sama twierdza wznosi się na klifie. Oprócz ruin, małego muzeum oraz kościoła można podziwiać spektakularne widoki na Split, Adriatyk oraz wyspy. Twierdza Klis była scenografią do scen Meereen z serii Gry o Tron (Games of Thrones). Do Twierdzy możemy również dojechać autobusem nr 22 z Splitu z przystanku HNK, a koszt biletu  wynosi 13 kn. Ponadto opłata za wejście do fortecy wynosi 60 Kn (maj-październik).

Co ciekawe niecałe 30 km od Splitu leży Trogir.

Urocze średniowieczne miasto, które od 1997 roku jest wpisane jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Założone przez Greków w III wieku p.n.e. Warto wiedzieć, że miastem Trogir rządziło wiele różnych narodów, takich jak Rzymianie, Wenecjanie, monarchia habsburska, Francuzi, Włosi. Ponadto Trogir jest stosunkowo niewielki, a wszystkie najważniejsze zabytki można zobaczyć w ciągu godziny. Niektóre z atrakcji to: Twierdza Kamerlengo, pałace Garagnin-Fanfogna  i Pałac Cipiko, Kościół św. Wawrzyńca, oraz  dawny Pałac Książęcy (dziś służy jako ratusz), wieża zegarowa oraz loggia. Dodatkowo miasto zbudowane jest z kamienia z wąskimi brukowanymi uliczkami, uroczą architekturą oraz ukrytymi dziedzińcami.

Będąc w Splicie lub Trogir zdecydowanie warto wybrać się na wyspę Drvenik Veli, aby popływać i nurkować w okolicy. Drvenik Veli to mała wyspa, nieco ponad godzinę promem od Trogiru. Na wyspie mieszka bardzo niewiele osób oraz nie ma dużej infrastruktury turystycznej. Najpopularniejszym miejscem na wyspie jest Uvala Krknjasi, popularnie nazywana Błękitną Laguną ze względu na turkusowe wody morza adriatyckiego.

6. Jak dojechać do Splitu?

AUTO :

Split leży przy Magistrali Adriatyckiej. Odległości do Szybenika ( 97 km), Zadaru (169 km), Rijeki (393 km),  Omisia ( 28 km), Makarskiej (64 km) oraz Dubrownika (216 km). Ze Splitu warto udać się również do Trogiru. Oprócz Magistrali prowadzi tam lokalna droga wzdłuż wybrzeża.

Z parkowaniem nie powinno być w Splicie problemu. Centrum Splitu obejmuje strefa płatnego parkowania. Znaki centar prowadzą do dużego parkingu przy Dworcu kolejowym i autobusowym w Splicie, koszt to około 10 kn w zależności od pojazdu.

SAMOLOT – Loty do Splitu:

Lotnisko w Splicie znajduje się ok 20 km od centrum Splitu, miedzy Splitem a Kasztelą. Dojazd autobusem miejskim #37 (koszt ok 10 kn/os) lub komunikacją shuttle bus (koszt ok. 30 kn/os). Do Splitu z Polski w sezonie jest kilka połączeń w tygodniu.

AUTOBUS/ POCIĄG:

Warto wiedzieć, że Split jest jednym z większych węzłów komunikacyjnych w Chorwacji. W sezonie warto pamiętać, żeby zarezerwować ciekawe miejsce na nocleg.

PROM:

Split posiada również duży port morski. Ze Splitu popłyniemy m.in do: Dubrownika, włoskiej Ancony, oraz na chorwackie wyspy tj. Korczula, Hvar, Brać, Vis oraz inne. Ponadto do portu wpływają również wielkie pasażerskie cruisery.

7. Parkingi w Splicie

Warto wiedzieć, że zabytkowa część Splitu, Pałac Dioklecjana, nadmorska promenada oraz większość dzielnicy Varos są strefami wolnymi od samochodów. Oznacza to, że jeśli odwiedzacie Split samochodem, musicie znaleźć parking poza tymi rejonami. Dodatkowo proponujemy zapytać przy rezerwacji zakwaterowania czy hotel lub prywatny apartament oferuje parking lub gdzie on się znajduje najbliżej nas.

Ponadto na wschodnim krańcu Rivy znajduje się parking o pojemności około 100 samochodów. Ten parking znajduje się najbliżej Starego Miasta, ale jest też najbardziej ruchliwy oraz najdroższy. Co ciekawe za pierwszą godzinę zapłacimy 20 kn, każda następna godzina wzrasta do 25 kn na godzinę (relatywnie 15 kn i 20 kn – poza sezonem).

Kolejny dogodnie zlokalizowany parking (nasz ulubiony) znajduje się za głównym dworcem kolejowym / autobusowym.  Parking kosztuje 10 kn za godzinę przez pierwszą godzinę oraz 15 kn za każdą następną godzinę lub 170 kn dziennie.

Kolejny duży parking znajduje się przy ulicy Vukovarskiej, tuż za murami miasta, po drugiej stronie parku Strossmayer. Oferuje on 320 miejsc parkingowych. Niedaleko Vukovarskiej znajdują się dwa inne parkingi – przy ulicy Svaciceva i Zrinsko-Frankopanska. Parking kosztuje 7 kn za godzinę.

Tańszą opcją, ale nieco dalszą, jest parking przy ulicy Plinarskiej. Dodatkowo ten parking jest dogodny dla osób, które wynajmują mieszkanie lub apartament w dzielnicy Varos. Parking kosztuje 5 Kn na godzinę.

Dodatkowo na zachodnim krańcu Rivy, w pobliżu kościoła św. Franciszka, znajduje się mały parking przy ulicy. Co ciekawe parking kosztuje tylko 6 kn na godzinę. Jednak miejsc parkingowych jest tu niewiele. Ponadto aby dotrzeć do tego parkingu, musimy przejść przez tunel Marjan i zrobić duże koło wokół miasta.

  • Parkingi przy ulicy są podzielone na strefy, w zależności od bliskości do Starówki. Parking na ulicy kosztuje 6 kn za godzinę dla Strefy 1; i 5 kn na godzinę dla strefy 2 i 3 (lub 60 kn dziennie).
  • Maksymalny czas parkowania w strefie 1 wynosi 2 godziny. Nie ma żadnych ograniczeń czasowych na parkowanie w strefach 2 i 3.
  • Za parkingi przy ulicy w Chorwacji można płacić monetami za pomocą samoobsługowych urządzeń parkingowych lub SMS-em za pośrednictwem telefonu komórkowego. Musimy wysłać nr tablicy rejestracyjnej w wiadomości SMS (bez spacji) na następujące numery telefonów: Strefa 1 – 708211; Strefa 2 – 708 212; Strefa 3: 708213. Obowiązują opłaty operatora, które zwykle wynoszą 0,69 Kn.
  • Obowiązują opłaty za parkowanie uliczne:
    Strefa 1 | Od poniedziałku do piątku: w godz. 6.30–21.30 | Sobota: 7 rano-2 po południu | Niedziela i święta: wolna
    strefa 2, 3  | Od poniedziałku do piątku: 7.00–19.00 | Sobota: 7 rano-2 po południu | Niedziela i święta: bezpłatnie