Dalmacja południowa

Dalmacja południowa to region wyjątkowy pod względem historii jak i pięknych krajobrazów

Dalmacja południowa ma jedną z najbardziej interesujących krajobrazowo linii brzegowych w Europie. Surowa, szara ściana przybrzeżnych gór schodzi w kierunku bujnej nadmorskiej roślinności z palmami, piniami oraz plantacjami oliwek.

Od wyspy Korčula na północnym zachodzie po równiny Konavle na południowym wschodzie, Południowa Dalmacja jest regionem, który zachwyci zarówno poszukiwaczy plaż, miłośników wina jak i miłośników historii.


Dalmacja Południowa

Niektóre z najbardziej znanych miejsc w Dalmacja Południowa to na pewno: Cavtat, Plat i Mlini, które znajdują się na południe od Dubrownika (i bardzo blisko lotniska w Dubrowniku). Na półwyspie Peljesac, na północ od Dubrownika, znajduje się także Ston i Orebic, które zdecydowanie warto odwiedzić.

  • Półwysep Peljesac

Półwysep Peljesac słynie również ze wspaniałych win – wiele z najlepszych win chorwackich pochodzi z tej części kraju. Jedną z najprzyjemniejszych rzeczy do zrobienia podczas wizyty w Południowej Dalmacji jest wycieczka do niektórych lokalnych winnic! Półwysep Peljesac – to najbardziej nietypowy fragment dalmatyńskiego wybrzeża. Jest to górzysty i nie do końca odkryty przez turystów półwysep południowej Chorwacji. Bardziej przypomina okoliczne wyspy niż stały ląd.

Pelješac jest najbardziej relaksującą nadmorską częścią Chorwacji. Skalistymi góry, rozległe doliny, idylliczne zatoczki, wszechobecne winnice sprawiają, że jest to wspaniałe miejsce do odwiedzenia. Dwa historyczne miasta, Ston oraz Orebić z nieco senną atmosferą zapraszają na odpoczynek. Natomiast trzecią co do wielkości osadą półwyspu jest niewielka, porośnięta palmami Trpanj na północnym wybrzeżu, skąd prom samochodowy odpływa do Ploče.

  • Ston

Miejscowość Ston na Półwyspie Peljesac (Dalmacja Południowa) jest popularna przede wszystkim z trzech rzeczy: bardzo dobrze zachowanych murów obronnych, salin morskich oraz małży!

Mury obronne w Stonie są prawdopodobnie tym, z czego to małe miasto jest najbardziej znane. Mury te są znacznie dłuższe niż mury jego bardziej znanego sąsiada- Dubrownika. Czyni je to najdłuższą budowlą obronną w Europie, ponadto są czasami nazywane „Europejskim murem Chińskim”.

Zbudowane zostały w XIV i XV wieku jako dodatkowa obrona Republiki Ragusa (Dubrownik) oraz w celu ochrony lukratywnych salin w okolicy.  Mury tworzą trzy fortece: Veliki Kastil (w Ston), Korula (Mali Ston) i Prodzvizd . Ściany kiedyś rozciągały się na 7 km, ale zostały zniszczone po upadku Republiki Ragusa.  Ponadto w XIX wieku, kamień z murów był używany do budowy innych budowli.

Sól była równie ważna i cenna w owych czasach jak złoto. Sól zbierano w Ston już 4000 lat temu, a metoda produkcji bardzo się zmieniła na przestrzeni wieków. Woda morska wpływa do salin, następnie woda  wyparowuje podczas słonecznych dni, pozostawiając po sobie kryształy soli, które są ręcznie zbierane.

Mali Ston (co oznacza „Mały Ston”) znajduje się około półtora kilometra dalej w górnej części półwyspu. Mali Ston  to miejsce, w którym zasmakujecie ostryg określanych jako najlepsze na świecie. Co ciekawe, podobno cesarz Austrii Franz Josef był wielkim miłośnikiem tutejszych ostryg i żądał wysyłki do jego pałacu w Wiedniu.

Orebic

  • Wyspa Korcula

Korcula  to najbardziej zielona, ​​najbardziej niezależna oraz najciekawsza z około 1000 wysp Chorwacji. Korcula była ulubionym miejscem wypoczynku Greków ponad 2000 lat temu. Stare Miasto w Korculi zawdzięcza wiele ze swojego dziedzictwa architektonicznego, gdy było częścią Republiki Weneckiej.

  • Katedra św. Marka, Korcula, wyspa Korcula 

Katedra dominuje na małym placu w sercu Korčuli, pochodzi ona z XV w. Zbudowana została z wapienia w gotycko-renesansowym stylu przez włoskich oraz lokalnych rzemieślników.

Wewnątrz Katedry wznosi się na 30 m nawa, która jest wyłożona podwójną kolumnadą odsłoniętych wapiennych filarów. Wewnątrz uwagę skupia ołtarz Trzech Świętych autorstwa Tintoretto. Inne godne uwagi dzieła to spiżowa statua św. Błażeja Ivana Meštrovicia przy ołtarzu na północnym przejściu oraz obraz weneckiego artysty Jacopo Bassano w absydzie nawy południowej.

Przed opuszczeniem placu Katedry warto zwrócić uwagę na elegancko zdobiony Pałac Arneri naprzeciwko Katedry, na rogu wąskiej uliczki o tej samej nazwie.

  • Dom Marco Polo, Korcula

To niewielkie muzeum mieści się w domu, który według mieszkańców Korculi twierdzą, że należał do Marco Polo. Dom – muzeum ma kilka eksponatów, ale zdecydowanie bardziej polecamy obejrzeć widoki z domu na Adriatyk.

  • Veliki Revelin, Korcula

Główne wejście do Starego Miasta Korcula prowadzi przez południową bramę lądową. Wieżę  zbudowano w XIV wieku, następnie została ona rozbudowana. Veliki Revelin  ozdobiono herbami weneckich dożów oraz gubernatorów z Korčuli. Pierwotnie w tym miejscu był drewniany most zwodzony, ale w XVIII wieku został zastąpiony szerokimi kamiennymi schodami, które nadają wejściu wrażenie wielkości.

  • Wyspa Mljet

Mljet to wyspa oraz chorwacki Park Narodowy Mljet z pięknymi widokami oraz lazurową wodą morską. Wyspa Mljet znajduje się kilkanaście kilometrów na wschód od wyspy Korcula w kierunku Dubrownika. Pokryta lasem wyspa Mljet to jedna z najbardziej uwodzicielskich wysp na Adriatyku. Utworzenie Parku Narodowego w 1960 r. na  zachodnim krańcu Mljet umieściło wyspę na turystycznej mapie. Pozostała część wyspy (spoza Parku) zachowuje atmosferę spokoju, która według legendy oczarowała Odyseusza przez siedem lat.

Park Narodowy Mljet obejmuje około 30 kilometrów kwadratowych obszaru na zachodniej części wyspy Mljet i jest bardzo popularny ze względu na ścieżki do spacerów oraz wycieczki rowerowe. Do niektórych części Parku Narodowego można dojechać samochodem. Na wyspę natomiast możemy się dostać promem Jadrolinja z Prapratno.

  • Trsteno, Arboretum

Tylko około 19 km na północny zachód od Dubrownika leży średniowieczna wioska Trsteno. Słynie dzięki Arboretum z roślinnością najbogatszą różnorodnie w całym basenie Morza Śródziemnego. Tuż przy głównej drodze, która prowadzi do Dubrownika znajdują się dwa gigantyczne stare platany sprowadzone z Bosforu 500 lat temu. Wysokością sięgają 50 m natomiast obwodem są szerokie 11 m.

Niestety Arboretum zostało ciężko uszkodzone przez artylerię jugosłowiańską w 1991 r. Następnie zostało częściowo zniszczone ponownie w wyniku pożaru w 2000 r. Na szczęście Arboretum zostało pięknie odtworzone oraz pozostaje pięknym miejscem do spacerów. Przez park wiją się cieniste ścieżki, a zza drzew wychodzą spektakularne widoki na morze.

Spokojna lokalizacja Trsteno skłoniła zamożne rodziny z Dubrownika oraz Dalmacji Południowej do budowy letnich rezydencji wzdłuż wybrzeża Trsteno w XV i XVI wieku. Ponadto w 1562 roku poeta Ivan Gundulic zbudował zamek w stylu gotycko-renesansowym, a wokół niego zasadził neoromantyczny park z egzotycznymi roślinami przeplatanymi posągami. Na szczęście zamek Gundulic oraz wiele starożytnych roślin przetrwały wojnę w 1991 roku oraz pożar.

Teraz Trsteno zyskuje nowych miłośników, ponieważ w Arboretum kręcono wiele scen serialu telewizyjnym Game of Thrones (Gra o Tron). 

  • Dubrownik, Dalmacja Południowa

Miasto Dubrownik to dobrze znana „perła Adriatyku” położona na głębokim południu Dalmacji. Dubrownik jest miastem bogatym w kulturę oraz historię. Dubrownik wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Stare miasto w Dubrowniku zostało zbudowane w XIII wieku i pozostaje prawie nietknięte do dnia dzisiejszego. Dubrownik jest najpopularniejszym celem podróży po Dalmacji, jak również w całej Chorwacji.

Niestety na niekorzyść wpływają tłumy. Południowa Dalmacja dysponuje bogatą różnorodnością bazy turystycznej, ale jak wykazuje praktyka, nie wytrzymuje konfrontacji z milionami turystów przybywającymi każdego lata. Naszym zdaniem najlepsze miesiące na odwiedzenie tego regionu Chorwacji to maj, czerwiec oraz wrzesień i październik. Jeśli nie mamy innej możliwości niż wizyta w wakacje to zdecydowanie rekomendujemy lipiec.

Ponadto, niedaleko miasta Dubrownik, znajdziemy piękne oraz piaszczyste plaże, które są doskonałym miejsce na wypoczynek również z dziećmi. Co ciekawe, natomiast Orebic na Półwyspie Peljesac w Dalmacja Południowa, słynie jako miasteczko marynarzy oraz żeglarzy. Poza tym Południowa Chorwacja to kraina winem płynąca. Ponadto znajduje się tam dużo miejscowych (często małych) winiarni z takimi szczepami winorośli jak Plavac Mali, Postup, Dingac oraz wiele innych.

  • Mury obronne i fort, Dubrownik

Żadna wizyta w Dubrowniku nie byłaby kompletna bez spaceru po murach obronnych. Jest to symbol miasta Dubrownik. Ponadto z murów rozciąga się fantastyczny widok na Stare Miasto w Dubrowniku oraz lśniący i lazurowy Adriatyk. Ponadto spoglądając z góry na dachy, możemy dostrzec ślady ostrzałów w latach dziewięćdziesiątych.

Mury otaczające miasto Dubrownik wybudowano w IX wieku. Następnie w połowie XIV wieku umocniono obronę, szczególnie obawiając się zagrożenia  atakami ze strony Turków.  Ponadto w XV wieku wzmocniono istniejące forty oraz dobudowano nowe, tak aby całe Stare Miasto było zamknięte w kamiennych murach o długości  około 2 km i wysokości sięgającej nawet 25 m. Ściany murów są grubsze od strony lądu – do 6 m – i od 1,5 m do 3 m od strony morza.

Okrągły Fort Minčeta chronił miasto Dubrownik od strony lądu przed atakami. Fort Bokar i Fort Lovrijenac strzegły zachód i morze, podczas gdy Fort Revelin i Utvrda Svetog Ivana strzegą wschodniego wejścia i Starego Portu.

  • Pałac Rektorów, Dubrownik

Ten gotycko-renesansowy pałac, zbudowany został pod koniec XV wieku dla rektora, który rządził Dubrownikiem. W pałacą mieszczą się: gabinet rektora, prywatne komnaty, sale publiczne, biura administracyjne oraz loch. Podczas swojej kadencji rektor nie mógł opuścić budynku bez zgody senatu. Dziś pałac został przekształcony w Muzeum Historii Kultury, z artystycznie odrestaurowanymi pokojami, portretami, herbami i  monetami, przywołującymi chwalebną historię Ragusa.

Co ciekawe budynek zachował jedność kompozycyjną architektury, pomimo iz był wielokrotnie przebudowywany. Warto zwrócić uwagę na pięknie rzeźbione ornamenty na zewnętrznych kolumnach oraz ozdobne schody w atrium, które często wykorzystywane są podczas koncertów podczas Letniego Festiwalu. Ponadto w atrium znajduje się posąg Miho Pracata, który przekazał swoje bogactwo Republice Dubrownickiej.

  • Pałac Sponza, Dubrownik

Pałac Sponza to jeden z niewielu budynków na Starówce Dubrownika, który przetrwał trzęsienie ziemi w 1667 r.  Zbudowano go w latach 1516–1522 jako dom celny, a następnie przekształcono na mennicę, skarbiec, zbrojownię oraz bank. Architektonicznie jest to mieszanka stylów zaczynająca się od przepięknego renesansowego portyku opartego na sześciu korynckich kolumnach. Pierwsze piętro ma późnogotyckie okna, a okna na drugim piętrze są w stylu renesansowym, z wnęką zawierającą posąg św. Błażeja.

Tuż przed pałacem, a dokładnie przed wejściem do krużganka, znajduje się Pokój Pamięci Obrońców Dubrownika. Jest to kolekcja czarno-białych fotografii głównie młodych mężczyzn, którzy zginęli w latach 1991-1995.

Na 1. oraz 2. piętrze znajduje się Archiwum Państwowe, w którym znajduje się bezcenny zbiór rękopisów sprzed prawie 1000 lat. Chociaż archiwa nie są udostępniane publicznie, kopie najcenniejszych i najważniejszych dzieł są eksponowane na wystawie na parterze.

  • Klasztor Franciszkanów, Dubrownik

Zanim wejdziecie do środka Klasztoru, warto zatrzymać się, aby dostrzec niezwykłą pietà nad drzwiami kościoła, wyrzeźbioną przez lokalnych mistrzów Petara i Leonarda Andrijića w 1498 roku. Niestety tylko to zachowało się z bogato zdobionego kościoła, który zniszczono podczas trzęsienia ziemi w 1667 roku.

Krużganek Klasztoru jest jedną z najpiękniejszych późnoromańskich budowli w całej Dalmacji. W centrum krużganka znajduje się mały kwadratowy ogród, w cieniu drzew pomarańczowych oraz palm.

Nieco dalej znajduje się apteka. Jest to najstarsza działająca apteka w Europie, która działa od 1317 roku. Prawdopodobnie była to pierwsza apteka w Europie otwarta dla ogółu społeczeństwa. Apteka jest teraz częścią muzeum klasztornego. Obecnie ekspozycje apteczne zajmują jedną ścianę, a reszta wypełniają religijne artefakty.  Dzisiejsza apteka, przeniesiona kilkakrotnie z pierwszej lokalizacji, znajduje się tuż przed kasą muzealną przy wejściu do klasztoru.

  • Wzgórze  Srđ

Ze szczytu tego wzgórza o wysokości 412 m rozciąga się przepiękna panorama na Stare miasto – Dubrownik. Widoki obejmują cały Dubrownik oraz wyspę Lokrum oraz wyspy Elafickie. To ten niezwykły punkt widokowy uczynił Srđ kluczowym polem bitwy podczas wojny w latach 90. Najłatwiejszym i najszybszym sposobem na dotarcie na szczyt jest wjazd kolejką linową lub samochodem (kierujcie się znakami na Bosankę). Warto też wejść pieszo lub dla mniej wytrwałych warto wsiąść w autobus nr 17 z przystanku Pile do Bosanki, a następnie przespacerować się 1,5 km.

  • Wyspa Lokrum

Lokrum to piękna, zalesiona wyspa pełna dębów, jesionów, sosen oraz drzew oliwnych. Znajduje się ona zaledwie 10 minut promem ze Starego Portu w Dubrowniku. Jest to popularne miejsce do pływania, chociaż plaże są kamieniste. Łodzie odpływają i przypływają mniej więcej co godzinę a w sezonie co pół godziny (w lipcu i sierpniu). Cena biletu na łódkę obejmuje opłatę za wstęp, ale w przypadku przybycia inną łodzią należy zapłacić 120KN w centrum informacyjnym na wyspie.

Główne centrum wyspy tworzy duży średniowieczny klasztor benedyktyński, w którym mieści się restauracja oraz ekspozycja dotycząca historii wyspy Lokrum. Ponadto na wysepce częściowo kręcono słynny serial Gra o Tron. Klasztor ma ładny ogród klasztorny oraz ogród botaniczny, w którym znajdują się gigantyczne agawy i palmy z Południowej Afryki oraz Brazylii. W pobliżu centrum wyspy znajduje się okrągły Fort Royal, zbudowany podczas okupacji francuskiej na początku XIX wieku, używany głównie przez Austriaków. Warto udać się na dach fortu aby zobaczyć najbliższą panoramę.

Co ciekawe na Lokrum znajduje się plaża dla nudystów. Aby tam dotrzeć trzeba kierować się na lewo od promu w kierunku znaków FKK. Bardzo popularnym miejscem do kąpieli jest małe, słone jezioro- Morze Martwe.

Przed przybyciem na wyspę warto upewnić się o której wypływa ostatnia łódź na stały ląd. Ponadto na wyspie jest całkowity zakaz palenia.

  • Lopud, Wyspy Elafiti 

Wyspa Lopud jest wyspą bez samochodów. Poza tym  ma najładniejszą zabudowę ze wszystkich wysp Elafickich złożoną z kamiennych domów otoczonych egzotycznymi ogrodami. W miasteczku jest mała plaża, ale polecamy przejść się wzdłuż wyspy, szczególnie polecamy wejść na piaszczysty szczyt Šunj, gdzie mały bar serwuje smażone ryby. Spacer zajmuje około 25 minut. Można tam dojechać na wózku golfowym (koszt około 20 KN).

Pierwszym widokiem jaki ujrzymy przy wejściu do portu jest ogromna 30-metrowa dzwonnica XV-wiecznego Klasztoru Franciszkańskiego w Lopud. Zdecydowanie wart jest odwiedzenia również dla XVI-wiecznego ołtarza oraz misternie rzeźbionych krzeseł chóralnych.

Dalej wzdłuż nadmorskiej promenady znajduje się zacieniony Park Ɖorđić-Mayneri, założony pod koniec XIX wieku przez prawnuczkę ostatniego rektora Dubrownika. W Parku znajdują się okazy botaniczne z całego świata obejmujące palmy daktylowe z Afryki Północnej, magnolie z Ameryki Północnej oraz drzewa eukaliptusowe z Tasmanii.

Poza tym na wyspie Lopud znajduje się Kościół św. Mikołaja, poświęcony patronowi żeglarzy. Kościół pochodzi z 1482 roku.

  • Konavle
Na najbardziej wysuniętym na południe krańcu Chorwacji znajduje się region Konavle. To region o szczególnym walorze przyrodniczym znany jako „dolina Konavle”. Ponadto Konavle, często porównywane jest z Toskanią. Jest to naszym zdaniem obowiązkowe miejsce dla miłośników przyrody oraz dla smakoszy. Prawie połowa całego regionu Konavle to piękna przyroda: cyprysy, sosny, pinie oraz winorośle są wszędzie gdzie się spojrzycie. Najbardziej znana odmiana winorośli w tym regionie to malvazija, endemiczna odmiana winogrona z którego wytwarzane jest bardzo przyjemne białe wino.
W Konavle, w tym ukrytym zakątku między granicami Bośni oraz Czarnogóry, na wschód od Cavtat, góry ustąpiły miejsca żyznemu regionowi rolniczemu. Konavoske Stijene, czyli tłumacząc na polski – strome klify, góry krasowe, z których najwyższy to Sniježnica (1234 m), schodzą w kierunku morza.
Na północ od Konavle znajduje się Riwiera Dubrownik (Zupa Dubrovacka). W Konavle znajduje się 20 wiosek  a największe z nich to Čilipi oraz Gruda, Čilipi jest stolicą regionu.
  • Cavtat

Malownicze miasto Cavtat  jest prawdopodobnie najbardziej znanym miejscem w Konavle oraz znajduje się na północnym wybrzeżu regionu. To mały klejnot Chorwacji; jego najlepiej strzeżonym sekretem jest stary port, w którym kryje się wiele uroczych restauracji. Urocze nabrzeże porastają liczne palmy. Co ciekawe nabrzeże porównuje się do czarującego francuskiego Saint Tropez. Miasteczko Cavtat położone na niewielkim półwyspie otoczonym dwoma portami. Jest to starożytne miasteczko z  ładną nadmorską promenadą pełną restauracji, kamienistych plaż oraz portu z pięknymi jachtami z całego świata.

Bez Cavtatu nie byłoby Dubrownika, ponieważ uchodźcy z Epidaurum założyli to miasto w 614 roku. Dubrownik oraz Cavtat są doskonale połączone ze sobą komunikacją lądową jak i wodną. Dzięki temu Cavtat jest doskonałą opcją jednodniowej wycieczki z Dubrownika, oraz spokojniejszą destynacją urlopową. Niekoniecznie tańszą!

Uwaga! Jeśli szukacie klubów nocnych oraz wszelkiego rodzaju imprez, to nie jest miejsce dla Was. Jest to miejsce na relaks oraz doładowanie baterii, podziwiając przy tym cudowną scenerię, jedzenie oraz dobre lokalne wino.

  • Prevlaka, Dalmacja Południowa

Półwysep Prevlaka oraz Twierdza o tej samej nazwie znajduje się w Punta Oštro, na samym końcu półwyspu Prevlaka. Twierdzę zbudowano w połowie XIX wieku (1856–1862), jako część systemu fortyfikacji Zatoki Kotorskiej w czasach cesarstwa austriackiego. Nadal widoczne są fortyfikacje z wyspy Mamula oraz forteca po stronie Czarnogóry.

Swoją monumentalnością oraz unikalną budową stanowi wyjątkowy przykład architektury militarnej swoich czasów. Dziś forteca jest nieużywana. Ponadto zostałą poważnie zniszczona przez zawirowania polityczne w historii. Natomiast najbardziej niszczycielski wpływ miał na nią atak niemiecki w 1943 r. Z półwyspy rozciąga się przepiękna panorama na Boka Kotorska.


Na zakończenie zapraszamy w  podróż po południowej  Dalmacji m.in:

Orebic -> http://naszepodroze.edu.pl/chorwacja/dalmacja-poludniowa/orebic/

Cavtat i Półwysep Prevlaka -> http://naszepodroze.edu.pl/cavtat-i-polwysep-prevlaka/